داموندمگ

۷ تفاوت اصلی بین بلاک چین و پایگاه داده سنتی

DAMOND
تفاوت‌های بلاک چین با دیتابیس

تقریبا تمامی ارزهای دیجیتال، بر پایه فناوری بلاک چین کار می‌کنند. با معرفی بیت کوین در سال ۲۰۰۹، نام فناوری بلاک چین، بر سر زبان‌ها افتاد. هدف اصلی از معرفی بیت کوین، غیر متمرکزسازی امور مالی و خارج کردن اختیار پول از دست دولت‌ها و قراردادن آن در دست مردم بود. بلاک چین، بهترین روشی بود که می‌توانست چنین رویایی را عملی کند. اما تفاوت بلاک چین با دیتابیس سنتی در چیست؟

با اینکه بلاک چین را می‌توان نوعی پایگاه داده یا دیتابیس دانست اما هر دیتابیسی، نمی‌تواند بلاک چین باشد. اما چرا بلاک چین را نوعی پایگاه داده می‌دانیم؟ بلاک چین، یک دفتر کل دیجیتالی است که اطلاعات را در قالب ساختارهایی به نام بلاک، ذخیره می‌کند. کار پایگاه‌های داده نیز ذخیره اطلاعات، اما در قالب ساختارهایی به نام جدول است. بنابراین، می‌توان گفت که تمامی تفاوت‌های بلاک چین و دیتابیس سنتی در طراحی آن‌ها است. هدف مقاله پیش رو، بررسی تفاوت‌های بین بلاک چین و پایگاه داده سنتی است.

بلاک چین چیست؟

بلاک چین چیست

پیش از اینکه به معرفی تفاوت‌های بلاک چین و پایگاه داده سنتی بپردازیم، ضرورت دارد که مفاهیم پایه‌ای هر دو را مرور کنیم.

بلاک چین را می‌توان نوعی فناوری دفتر کل توزیع شده دانست که به مجموعه‌ای از کاربران هم‌سطح امکان می‌دهد تا برای ایجاد یک شبکه غیر متمرکز یکپارچه، با همدیگر، همکاری داشته باشند. این کاربران، می‌توانند با همدیگر در ارتباط باشند و اطلاعات و داده‌ها را به کمک الگوریتم اجماع (Consensus algorithm) به اشتراک بگذارند. در شبکه بلاک چین، هیچ نیازی به نهاد متمرکز نیست و بنابراین، ایمنی شبکه در مقایسه با شبکه‌های متمرکز، بسیار بیشتر است.

برای اینکه مفهوم شبکه بلاک چین برای شما واضح‌تر شود، مثالی برای شما می‌آوریم. تصور کنید که کاربری، اطلاعاتی را برای کاربر دیگر، ارسال می‌کند. با این کار، تراکنشی در بلاک چین رخ می‌دهد. سپس، تراکنش باید با استفاده از الگوریتم اجماع، تأیید شود.

در این مورد، از روش «اثبات کار» (Proof-of-Work) یا PoW برای تأیید تراکنش، استفاده می‌شود. اثبات کار، تضمین می‌کند که هیچ تراکنش اشتباهی، وارد شبکه بلاک چین نشود. بلاک‌ها، مهم‌ترین بخش‌های بلاک چین هستند. از بلاک‌ها برای ذخیره تراکنش‌ها و دیگر اطلاعات مهمی که برای عملیاتی ماندن بلاک چین ضروری هستند، استفاده می‌شود.

برچسب‌های زمانی برای امکان رهگیری، برگشت و تأیید تراکنش‌ها در بلاک چین ایجاد می‌شوند. سیستم بلاک چین دارای قابلیت‌هایی مثل شفافیت، تغییرناپذیری و امنیت است.

پایگاه داده چیست؟

پایگاه داده چیست

حالا که مفهوم بلاک چین را توضیح دادیم، وقت آن است که در رابطه با پایگاه داده یا دیتابیس صحبت کنیم. دیتابیس‌های سنتی، برخلاف بلاک چین، دفتر کل متمرکز هستند که توسط یک مدیر یا همان ادمین، کنترل می‌شوند.

اگر بخواهیم خیلی خلاصه برای شما توضیح دهیم، پایگاه داده، برنامه‌ای کامپیوتری است که می تواند داده‌ها را ذخیره، دستکاری و بازیابی کند. این داده‌ها می‌توانند اعداد، متن‌ها یا ساختارهای پیچیده‌تری باشند.

پایگاه‌های داده سنتی نیز ویژگی‌های منحصر به فردی، مثل امکان نوشتن و خواندن، فرآهم می‌آورند. با این حال، در پایگاه‌های داده سنتی، فقط کاربران دارای دسترسی‌های خاص می‌توانند کارهای خواندن و نوشتن را انجام دهند. پایگاه‌های داده می‌توانند نسخه‌های متعددی از داده‌های یکسان را ذخیره کنند. این کار، به کمک یک نهاد متمرکز و مطمئن انجام می‌شود که سرور را مدیریت می‌کند.

متمرکز بودن، مزایای زیادی برای پایگاه داده دارد. برای مثال، در صورتی که داده‌ها، متمرکز باشند، مدیریت پایگاه‌های داده، آسان‌تر است. به علاوه، در دیتابیس‌های متمرکز، بررسی و ذخیره‌سازی داده‌ها، نه‌تنها راحت‌تر، بلکه سریع‌تر است. با این حال، این پایگاه‌های داده سنتی، معایبی نیز دارند.

مطلب پیشنهادی  حمله 51 درصدی چیست و چطور بلاکچین ها را تهدید می کند؟

یکی از مهم‌ترین معایب دیتابیس‌های سنتی، احتمال اختلال در داده‌ها است. برای پیشیگری از این مشکل، از داده‌ها، چندین نسخه پشتیبان گرفته می‌شود. با این حال، این کار، همیشه انجام نمی‌شود. یکی دیگر از معایب مهم پایگاه‌های داده سنتی این است که هر کسی با دسترسی به پایگاه داده، می‌تواند داده‌ها را تغییر دهد.

تفاوت‌های بلاک چین و پایگاه داده

تفاوت پایگاه داده و بلاک چین

حالا که مفهوم هر دو عبارت بلاک چین و پایگاه داده برای شما مشخص شد، وقت آن است که این دو را با همدیگر مقایسه کنیم. در ادامه، در رابطه با جنبه‌های مختلفی که پایگاه‌های داده سنتی در آن‌ها با بلاک چین تفاوت دارند، صحبت خواهیم کرد.

مدیریت و کنترل

اولین چیزی که در مقایسه دیتابیس‌های سنتی با بلاک چین جلب توجه می‌کند، مدیریت و کنترل آن‌ها است. بلاک چین طوری طراحی شده تا کاملا به صورت غیرمتمرکز کار کند. در مقابل، پایگاه‌های داده سنتی، کاملا متمرکز هستند. این ویژگی منحصر به فرد بلاک چین، مزیتی به آن بخشیده که برای تبدیل شدن به نسل بعدی فناوری، کفایت می‌کند.

غیر متمرکزسازی، تغییرات زیادی در نحوه پیاده‌سازی سیستم‌ها و فرآیندهای کنونی مورد استفاده صنایع و بخش‌های مختلف، ایجاد می‌کند. این ویژگی به شبکه‌ها امکان می‌دهد تا به صورت مستقل کار کنند و نیاز به کنترل متمرکز را به کلی از بین می‌برد.

در مقابل، پایگاه‌های داده سنتی، کاملا به صورت متمرکز کار می‌کنند. هیچ پایگاه داد سنتی را نمی‌توانید پیدا کنید که غیر متمرکز باشد. اگر به دنبال یک پایگاه داده سنتی هستید، نیاز نیست راه دوری بروید؛ بلاک چین را انتخاب کنید.

معماری

بلاک چین‌ها و پایگاه‌های داده سنتی، از نظر معماری نیز با هم دیگر تفاوت دارند. دیتابیس سنتی، بر اساس معاری کاربر/سرور (client/server) کار می‌کند. این نوع معماری، بسیار موفق است و هم در محیط‌های کوچک-مقیاس و هم در محیط‌های بزرگ-مقیاس، به خوبی کار می‌کند. در این نوع معماری، کاربر یا مشتری، گیرنده هستند و سرور نقش واحد پردازشی مرکزی را ایفا می‌کند.

در مقابل، بلاک چین دارای معماری شبکه دفتر کل توزیع شده است. این نوع شبکه، به صورت همتا به همتا کار می‌کند و کاربران می‌توانند از طریق پروتکل‌های رمزنگاری ایمن، با همتایان خود، ارتباط داشته باشد. از آن‌جایی که هیچ گره متمرکزی در بلاک چین وجود ندارد، تمامی گره‌ها با هم دیگر در الگوریتم اجماع، ایفای نقش می‌کنند.

یکی از محبوب‌ترین انواع الگوریتم اجماع، اثبات کار یا PoW است. در این نوع الگوریتم، ماینرها با حل کردن مسائل پیچیده ریاضیاتی، تراکنش‌ها را در شبکه، تأیید می‌کنند.

پایگاه‌های داده سنتی به الگوریتم اجماع نیاز ندارند و کاملا وابسته به رویکردی متمرکز هستند. ادمین، تمامی جنبه‌های پایگاه داده را به صورت کاملا متمرکز، کنترل می‌کند.

تغییرپذیری و پرداخت داده

در یک پایگاه داده سنتی، ذخیره‌سازی و بازیابی داده‌ها، بسیار راحت است. برای تضمین عملیات مناسب اپلیکیشن پایگاه داده، از کراد (CRUD) به عنوان سطح اولیه، استفاده می‌شود.

کلمه CRUD، خلاصه شده عبارت Create, Read, Update, and Delet به معنی ایجاد، خواندن، به روز رسانی و حذف است. بنابراین، در پایگاه‌های داده سنتی، امکان پاک کردن و جایگزینی داده‌ها وجود دارد.

نحوه ذخیره‌سازی داده‌ها در بلاک چین، متفاوت است. وقتی داده‌ای در بلاک چین نوشته می‌شود، امکان پاک کردن یا جایگزینی آن وجود ندارد. در نتیجه، امنیت بلاک چین از این نظر، نسبت به پایگاه‌های داده سنتی، بالاتر است زیرا هیچ کس در شبکه بلاک چین، اختیار و قدرت تغییر داده‌ها یا جایگزینی آن‌ها با داده‌های دیگر را ندارد. خلاصه اینکه بلاک چین فقط از نوشتن و خواندن داده‌ها پشتیبانی می‌کند.

شفافیت

یکی از ویژگی‌های بسیار خوب فناوری بلاک چین، چگونگی امکان تأیید داده‌های نوشته شده در بلاک چین عمومی است. شفافیت بلاک چین، تضمینی برای اطمیمان عموم به شبکه است.

مطلب پیشنهادی  بایننس کوین چیست؟ ارز دیجیتال Binance Coin با توکن BNB

در مقابل، دیتابیس‌های سنتی، کاملا متمرکز هستند  و هیچ نوع شفافیتی ندارند. کاربران، حتی اگر خودشان بخواهند، نمی‌توانند در تأیید داده‌های دیتابیس‌های سنتی، مشارکت کنند. با اینکه ادمین می‌تواند بخشی از داده‌ها را عمومی کند، ولی امکان تأیید داده‌ها برای کاربران وجود ندارد.

یکپارچگی بلاگ چین، به لطف تغییرناپذیری داده‌ها امکان‌پذیر است. همانطور که پیش از این گفتیم، زمانی که داده‌ای در بلاک چین نوشته می‌شود، امکان تغییر آن وجود ندارد و بنابراین، یکپارچگی داده‌ها، به هر قیمتی، در بلاک چین حفظ می‌شود.

هزینه و جذب استعدادها

هزینه پیاده‌سازی و اجرای یک پایگاه داده سنتی در مقایسه با بلاک چین، بسیار کمتر است. به یاد داشته باشید که بلاک چین یک فناوری جدید و در حال توسعه است. بنابراین، شرکت‌ها برای یکپارچه‌سازی فرآیندهای خود با بلاک چین، نیاز به برنامه‌ریزی و اجرای مناسب دارند.

به علاوه، هر شرکت کنونی که بخواهد از بلاک چین استفاده کند، باید زیرساخت‌های خود را تغییر دهد زیرا این فناوری، با هیچ یک از سیستم‌های رایج کنونی، یکپارچه نمی‌شود.

برخلاف بلاک چین، راه‌اندازی و توسعه پایگاه داده سنتی، بسیار راحت است. این دیتابیس‌ها، با اکثر فناوری‌ها، سیستم‌ها و فناوری‌های رایج امروزی، سازگار هستند و بنابراین، شرکت‌هایی که به توسعه سریع و ارزان قیمت نیاز دارند، بهتر است که به سراغ دیتابیس‌های سنتی بروند.

با این حال، اگر افق‌های دور دست را نگاه کنیم، خواهیم دید که هزینه بلاک چین در دراز-مدت، پایین‌تر از هزینه پایگاه داده است و خود کاربران، شبکه را می‌گردانند. در نتیجه، نیازی نیست که سازمان، برای نگهداری شبکه هزینه‌ای کند.

از آنجایی که بلاک چین، فناوری نوظهوری محسوب می‌شود، پیدا کردن افراد متخصص و مستعد برای راه‌اندازی بلاک چین، کار بسیار دشوارتری از پیدا کردن متخصصان پایگاه داده سنتی است. در نتیجه، هزینه جذب استعداد برای راه‌اندازی شبکه بلاک چین، بیشتر است.

سرعت و عملکرد

پایگاه‌های داده در مقایسه با بلاک چین‌ها، بسیار سریع‌تر هستند و می‌توانند میلیون‌ها داده را ظرف چند ثانیه، پردازش کنند. در مقابل، بلاک چین‌ها بسیار کندتر هستند ولی توجه داشته باشید که فناوری بلاک چین، فناوری نوظهوری است که قطعا در آینده، سرعت آن، بالاتر خواهد رفت.

فرآیند انجام تراکنش در شبکه بلاک چین، بسیار پیچیده‌تر از دیتابیس‌های سنتی است و همین موضوع را می‌توان دلیل اصلی کندی بلاک چین دانست. هر تراکنش در بلاک چین، شامل عملیات زیر است:

تأیید امضاء

در هنگام تراکنش‌های بلاک چین، باید این تراکنش‌ها، با استفاده از الگوریتم‌های رمزنگاری، به صورت رمزنگاری شده، امضاء شوند. این مرحله، برای تضمین درستی تراکنش و انجام آن از یک منبع معتبر است. از آن‌جایی که این فرآیند، نسبتا پیچیده است، زمان زیادی نیز می‌برد. با اینکه کل فناوری بلاک چین، فناوری سریعی است، تأیید امضاء، سرعت این فناوری را محدود می‌کند.

سازوکارهای اجماع

از آن‌جایی که بلاک چین‌ها، غیرمتمرکز هستند، وابستگی شدیدی به سازوکار اجماع برای تأیید تراکنش‌ها دارند. سرعت سازوکار اجماع، وابسته به الگوریتم اجماع است. بعضی از الگوریتم‌های اجماع در مقایسه با دیگر الگوریتم‌ها، سریع‌تر هستند اما در کل، سازوکار اجماع، سرعت انجام تراکنش را کاهش می‌دهد و یکی از دلایل اصلی کمتر بودن سرعت شبکه‌های بلاک چین در مقایسه با دیتابیس‌های سنتی است.

افزونگی

هر بلاک چین، شبکه‌ای کامل از گره‌ها است که در آن ایفای نقش می‌کنند. برای اینکه هر گره بتواند در این شبکه مشارکت داشته باشد، باید تمامی تراکنش‌های شبکه را ذخیره و تأیید کند. این فرآیند نیز در کندی شبکه بلاک چین در مقایسه با پایگاه‌های داده سنتی، نقش دارد.

بهترین موارد استفاده

پایگاه‌های داده سنتی و بلاک چین‌ها، کاربردهای مشترکی دارند اما هر کدام از این فناوری‌ها، برای کاربردهای خاصی، مناسب‌تر هستند.

موارد استفاده پایگاه‌های دادن سنتی

موارد استفاده پایگاه داده سنتی

بهترین کاربرد دیتابیس‌های سنتی، شبکه‌ها یا سیستم‌های تجاری هستند. دلیل این موضوع، نحوه علکرد دیتابیس‌ها و پایاداری آن‌ها است.

پایگاه‌های داده، بدون شک، کاربر-پسند هستند و بسیاری از سیستم‌های مدیریتی از آن‌ها پشتیبانی می‌کنند. حتی وبسایت‌هایی که میلیون‌ها بازدیدکننده دارند، بر اساس دیتابیس‌ها کار می‌کنند.

مطلب پیشنهادی  صرافی غیرمتمرکز چیست؟ + بهترین صرافی های غیرمتمرکز برای ایرانیان

مقیاس‌پذیری، یکی از ویژگی‌هایی است که پایگاه‌های داده سنتی را به انتخاب خوبی برای شرکت‌های تجاری تبدیل کرده است. به علاوه، سیستم‌های مثل بازرهای بورسی نیز که متکی به عملیات سریع هستند، باید از پایگاه‌های داده استفاده کنند. این در حالی است که بلاک چین‌ها برای ذخیره‌سازی حجم‌های عظیمی از داده‌هایی که پیوسته باید مورد استفاده قرار بگیرند، مناسب نیستند.

به طور کلی، می‌توان گفت که بهترین موارد استفاده پایگاه‌های داده سنتی به شرح زیر هستند:

  • اپلیکیشن‌ها یا سیستم‌هایی که از جریان پیوسته داده‌ها استفاده می‌کنند
  • ذخیره‌سازی اطلاعات محرمانه
  • پردازش آنلاین تراکنش‌هایی که نیاز به سرعت بالایی دارند
  • اپلیکیشن‌ها یا سیستم‌هایی که نیازمند تأیید داده‌ها نیستند
  • داده‌های رابطه‌ای
  • اپلیکیشن‌های مستقل

بهترین موارد کاربرد بلاک چین

موارد کاربرد بلاک چین

هدف بلاک چین‌ها، کاملا متفاوت از دیتابیس‌های سنتی است. بلاک چین، شبکه‌ای همتا به همتا است که دو ویژگی مهم دارد: شفافیت و مطمئن بودن.

هر سیستمی که نیازمند تأیید مناسب داده‌ها باشد، می‌تواند از بلاک چین، بهره ببرد. برای مثال، تراکنش‌های B2B یا بین سازمانی را می‌توان با استفاده از بلاک چین، انجام داد.

بلاک چین در زنجیره تأمین، مدیریت موجودی و توزیع نیز کاربرد دارد. شفافیت بلاک چین سبب می‌شود تا کسب و کارها بتوانند هرگونه فعالیتی را بدون پیچیدگی خاصی، رهگیری کنند. با این حال، بلاک چین به راحتی توسعه پیدا نمی‌کند و سرعت پایینی نیز دارد که آن را برای پرداخت حجم‌های زیادی از داده‌ها، نامناسب می‌سازد.

در مجموع می‌توان از موارد زیر، به عنوان بهترین کاربردهای بلاک چین، اشاره کرد:

ردیفوجه تمایزپایگاه دادهبلاک چین
۱ذخیره‌سازی دادهمتمرکزغیر متمرکز
۲مدیریتنیاز به ادمین داردنیازی به ادمین ندارد
۳تغییر دادههر کسی که دسترسی‌های لازم را داشته باشد می‌تواند داده‌ها را تغییر دهدامکان تغییر داده‌ها وجود ندارد و فقط می‌توان داده‌ها را نوشت و خواند
۴نسخه‌هاهر دیتابیس فقط جدیدترین نسخه را حفظ می‌کندپس از هر به روز رسانی، نسخه‌ قبلی نیز حفظ می‌شود
۵کاربرد اصلیجایی که نیاز به پراخت مقدار زیادی داده و اصلاح آن‌ها وجود داشته باشدذخیره‌سازی داده‌های تراکنش و استفاده برای ارزهای دیجیتال

 

مقایسه مزیت‌ها و معایب بلاک چین در مقابل پایگاه‌های داده سنتی

تا اینجا، به طور کامل و همه جانبه، دو فناوری پایگاه داده سنتی و بلاک چین را با هم دیگر مقایسه کردیم و در خلال مطالبی که گفته شد، قطعا به مزایا و معایب هر یک، اشاره شده است. با این حال، بد نیست که در انتهای این مقاله، خیلی خلاصه، مزایا و معایب هر یک از این فناوری‌ها را مرور کنیم.

مزایای پایگاه داده سنتی

  • قابلیت سفارشی‌سازی به منظور بهبود کاربر-پسندی
  • پایداری
  • سرعت بالای تراکنش‌ها

مزایای بلاک چین

  • غیر متمرکز بودن
  • غیرقابل تغییر بودن داده‌ها
  • شفافیت
  • امنیت

معایب پایگاه‌های داده

  • تک نقطه شکست
  • مدیریت توسط یک ادمین
  • مشکلات امنیتی

معایب بلاک چین

  • مصرف بالای انرژی در صورت استفاده از الگوریتم اثبات کار
  • دشواری در مقیاس‌پذیری
  • مشکل در ذخیره‌سازی داده‌هایی که روز به روز بیشتر می‌شوند
  • کارمزد بالای تراکنش‌ها

جمع‌بندی

در این مقاله، به طور کامل، پایگاه‌های داده سنتی و بلاک چین‌ها را با هم دیگر مقایسه کردیم. همانطور که دیدید، بلاک چین، فناوری نوظهوری است که نوعی پایگاه داده محسوب می‌شود اما تفاوت‌های زیادی با دیتابیس‌های سنتی دارد.

شاید بتوان گفت که مهم‌ترین تفاوت بلاک چین‌ها با پایگاه‌های داده سنتی در غیر متمرکز بودن بلاک چین‌ها است که شفافیت و امنیت آن‌ها را بالا می‌برد ولی با کاهش سرعت تراکنش‌ها، کاربردهای آن‌ها را، حداقل فعلا که این فناوری توسعه زیادی نیافته است، محدود می‌کند.

دسته بندی مطالب
مطالب مرتبط
مطالب مرجع

ارز دیجیتال چیست؟

بلاک چین چیست؟

متاورس چیست؟

NFT چیست؟

دیفای (DeFi) چیست؟

صرافی غیرمتمرکز چیست؟

کیف پول چیست؟

تحلیل تکنیکال چیست؟

ایردراپ چیست؟

استیکینگ ارز دیجیتال چیست؟

بیت کوین چیست؟

اتریوم چیست؟

تتر چیست؟

خرید و فروش ارز های دیجیتال
ما را دنبال کنید
نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.