داموندمگ

غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال یا Decentralize به چه معناست؟

DAMOND
مفهوم غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال

مفهوم غیر متمرکز در بازار ارزهای دیجیتال یکی از مباحث حیاتی در صنعت بلاکچین و مادر تحولات عظیم در این عرصه از تکنولوژی‌های جدید در بازارهای مالی است. در این مطلب قصد داریم تا چیستی و ضرورت این موضوع را به‌طور کامل بررسی کنیم. در این زمینه ابتدا می‌خواهیم با یک مثال کاربردی و عینی منظور از متمرکز یا غیرمتمرکزبودن را در بلاکچین برای شما توضیح دهیم.

برای زمینه‌سازی چنین توضیحی، باید از مثال‌های عینی و مرسومی که در شبانه‌روز طیف عظیمی از مردم کشورمان با آن سروکار دارند را استفاده کنیم. ثبت نام خودرو در سایت شرکت‌ ایران‌خودرو و سایپا می‌تواند گزینه خوبی باشد. اگر مشتری پروپا قرص این ثبت‌نام‌ها باشید، می‌دانید که در ساعات مقرر برای این ثبت‌نام‌ها حجم فوق‌العاده زیادی از مشتریان به سایت مراجعه می‌کنند.

این مراجعه به‌منظور ثبت‌نام برای قرعه‌کشی برای دریافت خودرو با قیمت پایین است. طبیعی است که چنین طرحی با استقبال طیف عظیمی از مردم در یک بازه زمانی محدود و معین مواجه شود. بنابراین سرور سایتی که در آن فرآیند ثبت‌نام انجام می‌شود، به علت حجم بسیار زیاد و هجوم یکباره مشتریان معمولا قفل می‌شود یا با مشکل مواجه می‌شود.

در چنین شرایطی افزایش پهنای باند یا تعداد سرورها و سایت‌ها راهکار مناسبی است. در دنیای بلاکچین نیز با توجه به اینکه قرار است میلیون‌ها نفر از یک بلاکچین برای تراکنش‌ها و معاملات خود استفاده کنند، توان محاسباتی عظیمی نیاز است تا شبکه قفل نشود. در غیر این‌صورت، بلاکچین با مشکل جدی مواجه می‌شود و تراکنش‌ها و کارها بر بستر آن به‌خوبی پیش نمی‌رود. همین عاملی برای فرار تعداد زیادی از کاربران از شبکه می‌شود.

غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال (Decentralize)

حال مفهوم غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال اینجا وارد می‌شود و مشکلات در این زمینه را تقریبا به صفر می‌رساند. یعنی به‌جای استفاده از یک سرور محاسباتی قدرتمند (مثلا یک ابرکامپیوتر) از مجموع توان محاسباتی میلیون‌ها رایانه کاربران مختلف شبکه استفاده می‌شود. همچنین هیچ تمرکزی در انجام تراکنش‌ها و محاسبات وجود ندارد و همین می‌تواند یک عامل مشوق برای کاربرانی باشد که علاقه زیادی به عدم‌ پیگیری دقیق تراکنش‌ها و حریم امن خصوصی دارند.

 شبکه غیر متمرکز چیست؟

یک شبکه غیرمتمرکز به بلاکچینی گفته می‌شود که سعی می‌کند تا توان اعمال نفوذ یا قانون‌گذاری گروهی از اعضای خود را محدود کند. در واقع در یک بلاکچین غیر متمرکز، نظارت و تصمیم‌گیری درباره موضوعات مختلف مانند توکن سوزی، پیاده‌سازی فورک‌های جدید (هارد فورک و سافت فورک) و تمام موارد مهم و تأثیرگذار در شبکه توسط گروه خاصی نمی‌تواند انجام شود.

در اکثر شبکه‌های غیرمتمرکز معمولا سعی می‌شود تا از تمام کاربران تأثیرگذار شبکه مانند توسعه‌دهندگان و دارندگان ارزهای دیجیتالی که به منظور انجام بعضی کارها مانند پرداخت پاداش ماینرها (استیکرها)، ارزهای خود را در شبکه قفل می‌کنند، برای تصمیم‌گیری استفاده شود.

مطلب پیشنهادی  اوراکل در بلاک چین چیست؟ + بهترین پروژه و ارزهای اوراکل

بلاکچین غیرمتمرکز در ارزهای دیجیتال

از طرفی، مفهوم غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال باعث افزایش اعتماد به این شکل جدید از دارایی و سرمایه می‌شود. زیرا تقریبا هر نوع فعالیتی که در بستر بلاکچین انجام می‌شود، غیرمتمرکز است. یعنی امکان نظارت یک گروه، نهاد، سازمان یا مرجع کلی بر روی آن وجود ندارد. همه چیز در چنین ساختاری توزیع می‌شود. در یک شبکه غیرمتمرکز حتی نظارت و تصمیم‌گیری نیز توزیعی و پراکنده است.

بنابراین در یک توضیح ساده غیرمتمرکز بودن در حوزه ارزهای دیجیتال به معنای دموکراسی واقعی است! در چنین شبکه‌ها و سیستم‌هایی هرگز نمی‌توان به‌راحتی اعمال قدرت، فشار یا نفوذ کرد و با استفاده از آن معاملات، تراکنش‌ها و سایر فعالیت‌ها را تغییر داد. اینگونه است که صنعت بلاکچین در حال جلب اعتماد اکثر سرمایه‌گذاران خرده‌پا و بزرگ در سراسر دنیاست.

مفهوم غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال؛ رمزارز غیرمتمرکز چیست؟

متمرکز و غیرمتمرکز در ارزهای دیجیتال

مزیت عمده ارائه خدمات به روش غیرمتمرکز برای کاربران و سرمایه‌گذاران کوچک و خرده‌پا است. این امر به دلیل آن است که به چنین افرادی در ساختار شبکه دسترسی ارزان‌قیمت یا حتی رایگان به خدمات داده می‌شود. همچنین سرویس‌ها و خدمات غیرمتمرکز علاوه‌بر چنین کاربرانی، برای کسب‌ و کارها نیز بسیار مفید هستند. خصوصا کسب و کارهایی که در آن‌ها کار با سیستم‌های و بسترهای پرداخت و ارائه خدمات به دلیل سروکار داشتن با سازوکارهای قانونی مانند مالیات و حسابرسی سخت است.

هنگامی که از غیرمتمرکز بودن در حوزه ارزهای دیجیتال صحبت می‌کنیم، باید متوجه برخی مفاهیم مهم در این حوزه مانند ساختار اجماعی، الگوریتم ماینینگ یا استخراج (برای ارزهای دیجیتال قابل‌ استخراج)، توزیع فعلی توکن یا نسبت و نرخ انتشار آن در آینده باشیم.

نکته جالب اینجاست که تمامی ارزهای دیجیتال از ساختار غیر متمرکز بهره نمی‌گیرند. یعنی شما می‌توانید موارد متعددی از ارزهای متمرکز و غیر متمرکز را در دنیای بلاکچین مشاهده کنید. مثلا تعدادی از آلت‌کوین‌ها وجود دارند که در سیستم‌ها و ساختارهای بسته غیرتوزیعی فعالیت دارند. در چنین ارزهایی، صادرکننده پتانسیل بسیار بالایی برای نظارت و کنترل دارایی موردنظر دارد. این یک امتیاز کاملا منفی و بد برای سرمایه‌گذاران جدید است. البته این نوع ارزها نیز کاربردهای خاص خود را دارند و می‌توانند خصوصا در خدمات مالی پیچیده کارگشا باشند.

غیرمتمرکزبودن بیت کوین در خطر است؛ معرفی دو ارز متمرکز و غیر متمرکز

ارز دیجیتال بیت کوین بدون شک برترین، مشهورترین و بزرگ‌ترین ارز دیجیتالی است که از ابتدا تا امروز در بازار ارزهای دیجیتال وجود داشته است. هزینه‌های سخت‌افزاری و انرژی برای ماینینگ بیت کوین با افزایش تقاضاها رو به افزایش است. این امر همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره متمرکزبودن این ارز دیجیتال است. زیرا در ابتدای معرفی و استخراج بیت کوین، تمام رایانه‌های معمولی در سراسر جهان می‌توانستند بیت کوین استخراج کنند و این مستقیما به توزیع و تمرکززدایی از شبکه کمک می‌کرد.

مطلب پیشنهادی  قرارداد هوشمند چیست؟ مزایا و معایب Smart Contract ها

اما با پدیده هاوینگ بیت کوین و سخت‌ترشدن استخراج، امروزه دیگر استفاده از رایانه‌های رومیزی و معمولی اصلا به‌صرفه نیست و قدرت استخراج این ابزارها شدیدا کاهش پیدا کرده است. در طرف مقابل، امروزه مزرعه‌های بزرگ بیت کوین هستند که با استفاده از سخت‌افزارهای گران‌قیمت (ASIC) و مصرف بالای برق، مهم‌ترین ماینرهای بیت کوین در سال‌های اخیر هستند.

حال نکته جالب اینجاست که هرکدام از این مزرعه‌ها متعلق به یک نفر یا نهایتا یک گروه خاص از افراد معمولا ثروتمند است. چند جمله بالا مستقیما به معنای قدرت بسیار بالای کنترل و نظارت چنین ماینرهایی در شبکه بیت کوین است. این آسیب و تهدیدی کاملا جدی برای ساختار غیرمتمرکز در شبکه بیت کوین است. با روال کنونی و در صورت عدم ایجاد یک تغییر جدی، به احتمال زیاد به‌زودی عملا بیت کوین از لیست توکن‌های غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال خارج می‌شود.

اما اگر بخواهیم در مقابل بیت کوین، نوعی ارز دیجیتال کاملا غیرمتمرکز را مثال بزنیم، می‌توانیم Safex Cash و Safex Token را نام ببریم. Safex Cash یک رمزارز قابل استخراج است که از ساختار اجماعی اثبات کار (PoW) استفاده می‌کند. این کوین در درجه اول به منظور استفاده به عنوان یک ابزار مبادله یا معامله ساخته شده است. دارندگان توکن Safex می‌توانند حساب کاربری خود را ایجاد کنند و در اشتراک درآمد در شبکه سهیم شوند.

در شبکه فوق با استفاده از ابزارهای امضای حلقه و مخفی‌کردن آدرس‌ها، حریم خصوصی کاربران در سطح بسیار بالایی حفظ می‌شود. همچنین برخلاف شرایط سخت امروزی ماینینگ بیت کوین، در توکن Safex هر کاربر می‌تواند فرآیند استخراج ارز دیجیتال را تنها با یک رایانه رومیزی با یک CPU معمولی انجام دهد!

به طور کلی حتی تصور غیرمتمرکزبودن خارج از صنعت بلاکچین بسیار سخت است. درست است که بلاکچین هنوز هم کاملا قابل اعتماد نیست اما غیرمتمرکزبودن آن همچنان تنها راه برون‌رفت از انحصار و مدیریت دستوری سیستم‌های مالی است. زیرا در هر نوع ساختاری دو طرف در معامله یا خدمت وجود دارد. به غیر از ساختارهای غیرمتمرکز در سایر روش‌ها و مکانیزم‌ها حداقل نیاز به مدیریت، همراهی و تأیید یک طرف معامله وجود دارد که این خود شکلی از متمرکزبودن فعالیت است!

صرافی غیر متمرکز

صرافی غیرمتمرکز رمزارزها

صرافی‌ها یا همان اکسچنج‌های ارز دیجیتال، مهم‌ترین مکان‌ها برای معامله و خرید و فروش ارزهای دیجیتال با ارزهای فیات (پول‌های رسمی با پشتوانه سیاسی مانند دلار و یورو) هستند. روال در صرافی‌ها معمولا به این شکل است که بخش اعظم سرمایه‌ها را در کیف پول چند امضایی نگهداری می‌کنند و بخش کوچک دیگری را نیز در کیف پول‌های گرم نگهداری می‌کنند.

با چنین استراتژی دسترسی به بخش اصلی و عمده دارایی‌ها ناممکن است. این امر به دلیل ساختار خاص کیف پول‌های سرد است که پرداختن به آن در این مقاله ممکن نیست. اما دسترسی هکرها و سارقان به کیف پول‌های گرم امکان‌پذیرتر است. اما از آنجا که صرافی‌ها رقم بسیار کوچکی را در این کیف‌ها نگهداری می‌کنند، ریسک بزرگی متوجه آن‌ها نمی‌شود.

مطلب پیشنهادی  تفاوت های اتریوم و بیت کوین: 7 تفاوت مهم و خاص

اکثر صرافی‌ها در حوزه ارزهای دیجیتال از نوع متمرکز هستند زیرا توسط یک سازمان یا شرکت خاص اداره می‌شوند. صرافی Xcalibra با مجموع بیش از 5 میلیون دلار سرمایه یکی از صرافی‌های مشهور متمرکز در حوزه ارزهای دیجیتالی است که علاوه بر پشتیبانی از جفت‌ارزهای مختلف Safex Cash و Safex Token، از خرید با کارت اعتباری بیت کوین و اتریوم (BTC و ETH) نیز پشتیبانی می‌کند.

صرافی‌های این‌چنینی ساختاری کاملا متمرکز و قابل اعتماد دارند. اما مزایای ساختار غیر متمرکز را ندارند. این اکسچنج‌ها می‌توانند با ارائه درگاه‌های امن و سرویس‌های قابل اعتماد پرداختی و رابط‌های کاربری ایمن برای اتصال کاربران از سراسر جهان، غیر متمرکزبودن را در سیستم خود تقویت کنند. اما با این وجود بازهم به چنین صرافی‌هایی، غیر متمرکز گفته نمی‌شود.

ایده صرافی غیر متمرکز زمانی متولد شد که برخی فعالان و توسعه‌دهندگان پروژه‌های صنعت بلاکچین به فکر ایجاد یک توزیع گسترده و جهانی برای پیاده‌سازی مفهوم غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال در صرافی‌ها افتادند. صرافی‌های یادشده دارای یک پلتفرم معاملاتی هستند که به صورت یک شبکه همتا به همتا عمل می‌کند. خدمات در صرافی‌های غیرمتمرکز به صورت توزیع‌شده و گسترده ارائه می‌شود. در چنین ساختاری کاربران اجازه دارند تا ارزهای دیجیتال خود را بدون ترس از نفوذ سازمان‌های دولتی یا ذی‌نفعان صرافی‌های متمرکز، معاملات خود را انجام دهند.

امروزه صرافی یونی سوآپ (Uniswap) مشهورترین صرافی غیرمتمرکز در بازار جهانی ارزهای دیجیتال است. یونی سوآپ در واقع پروتکلی است که بر روی بلاکـچین اتریوم اجرا شده است و به کاربران خود از سراسر جهان اجازه می‌دهد تا تمام جفت‌های ارزی توکن ERC20 و ETH (اتریوم) را معامله کنند.

سخن نهایی؛ بالأخره معنی غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال چیست؟

معنی متمرکز و غیرمتمرکز

اگر با وجود تمام توضیحات فوق نیز، احساس می‌کنید به‌خوبی مفهوم غیر متمرکز در ارزهای دیجیتال را درک نکرده‌اید، به جمع‌بندی پایانی خوب دقت کنید. بلاکچین غیرمتمرکز در واقع یک پایگاه اطلاعاتی و کتابخانه است که منابع مختلف (منابع کاربران سراسر جهان) را ذخیره می‌کند و در یک شبکه همتا به همتا معامله می‌کند. منابع در چنین ساختاری صرفا داده‌های پولی یا معاملاتی نیستند. بلکه می‌توانند شامل برخی اطلاعات اضافی در حوزه مالکیت و توافق‌نامه‌های صورت‌گرفته در شبکه هم باشند.

در چنین ساختاری بزرگترین مزیت، تمرکززدایی از مدیریت و کنترل منابع یا نظارت یک قدرت مرکزی است. در واقع با این ترفند، کاربران ضعیف‌تر با سرمایه‌های کمتر به راحتی می‌توانند بدون نگرانی از موج‌های نوسانی دستوری، فعالیت مالی خود را انجام دهند. بنابراین می‌توان این ساختار را حتی با درنظرگرفتن معایبی مانند نامشخص‌بودن جریان اعتماد به کلیت شبکه، یک راهکار جدید در عصر تکنولوژی برای فرار از انحصار در بازارهای مالی دانست.

دسته بندی مطالب
مطالب مرتبط
مطالب مرجع

ارز دیجیتال چیست؟

بلاک چین چیست؟

متاورس چیست؟

NFT چیست؟

دیفای (DeFi) چیست؟

صرافی غیرمتمرکز چیست؟

کیف پول چیست؟

تحلیل تکنیکال چیست؟

ایردراپ چیست؟

استیکینگ ارز دیجیتال چیست؟

بیت کوین چیست؟

اتریوم چیست؟

تتر چیست؟

خرید و فروش ارز های دیجیتال
ما را دنبال کنید
نظرات کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.